Rakamları nasıl hesaplıyoruz

1· Veri nereden geliyor

Halka açık ikinci el araç ilan sayfalarından düzenli aralıklarla topluyoruz. Her ilanın kaynağını saklıyor ve orijinal ilana bağlantı veriyoruz. Verinin sahibi kaynaktır; biz aracıyız. Topladığımız her ilanın fiyatını her gün yeniden kaydediyoruz; bu sayede fiyat değişimlerini zamanla görebiliyoruz.

Şu an havuzda 10.106 güncel ilan, 34 marka ve 181 modelin endeks sayfası var.

2· Aynı aracı tekilleştiriyoruz

Bir galerici aynı aracı üç ayrı siteye koyabilir. Bunları ayrı ilan sayarsak iki sorun çıkar: aynı arabayı listede üç kez görürsünüz ve o araç piyasa ortalamasına üç kat ağırlık yapar. Parmak izimiz: aynı model + aynı yıl + rakam rakam aynı kilometre + rakam rakam aynı fiyat. Bu dördü birden tutuyorsa aynı araçtır. Tekilleştirdiğimizde kaydı en otoriter kaynağa bağlar, diğerlerini "N kaynakta ilanda" sinyaline çeviririz. Birden çok yerde yayında olmak, ilanın gerçekliğine dair olumlu bir işarettir.

3· Fiyat konumunu emsale göre ölçüyoruz

En kritik nokta burası. Bir aracı model geneliyle karşılaştırmak yanıltıcıdır: 200 bin kilometrelik 2014 model bir araç, model ortalamasının %30 altında görünür, ama yaşına göre gayet normal fiyattadır. Onu "kaçırılmayacak fırsat" diye etiketlemek de, "anormal ucuz, dikkat" diye korkutmak da yanlış olur.

Bu yüzden her aracı önce benzeriyle karşılaştırırız: aynı model, yakın yıl, aynı kilometre bandı. Yeterli emsal çıkmazsa grubu kademe kademe genişletiriz. Hâlâ yeterli emsal yoksa fiyat konumu göstermeyiz. "Emsal bulamadım" ile "emsalinin %30 altında" aynı şey değildir ve ikincisini dayanaksız söylemek sizi yanlış araca ya da yersiz bir korkuya sürükler.

Şu an havuzdaki araçların %87'i için yeterli emsal bulup fiyat konumu hesaplayabiliyoruz. Kalanında bu alan boş kalır. Havuz büyüdükçe bu oran yükselir.

4· Kıyası adil hale getiriyoruz

Emsaller birebir aynı araç değildir; biri daha az kilometrede, biri daha yeni, biri boyalı olabilir. Karşılaştırmadan önce bu farkları fiyata yansıtırız (yaş, kilometre, hasar sınıfı ve satıcı tipi düzeltmeleri). Bu yüzden emsal listesinde daha pahalı görünen bir araç, kendi emsallerine göre daha uygun konumda olabilir. Sıralamayı etiket fiyatı değil, düzeltilmiş kıyasa göredir.

5· Veri Güvenilirliği skoru

Her analizde ayrı bir skor gösteririz: bu değerlendirmeye ne kadar güvenilebilir. Skoru besleyen kalemler açıkça listelenir: ilan bilgisinin doluluğu, kaynağın türü, doğrulama verisinin varlığı, satıcı türü ve fiyat gözlem geçmişi. Skor belli bir eşiğin altındaysa sayısal fiyat konumunu hiç göstermeyiz. Kötü veriden üretilmiş kesin bir rakam, hiç rakam olmamasından daha tehlikelidir.

6· Ne zaman susarız

• Emsal sayısı yetersizse fiyat konumu yazmayız.
• Bir modelde en az sekiz güncel ilan yoksa o modele endeks sayfası açmayız.
• Bir kırılımda (yıl, kilometre bandı) en az üç ilan yoksa o satırı göstermeyiz.
• Kapanış fiyatı verimiz olmadığı için "bu araç şu fiyata alınır" demeyiz.
• İlanı ilk kez izlemeye başladığımız gün gördüysek yaşını bilemeyiz; "en az N gündür yayında" deriz, "ilan yeni" demeyiz.

7· Bilinen sınırlar

• Verimiz ilan beyanına dayanır; satıcının yazmadığı hasarı göremeyiz.
• Gösterdiğimiz rakamlar ilan fiyatıdır, satış fiyatı değil. Gerçek el değiştirme fiyatı genelde biraz altındadır.
• Fiyat geçmişimiz, veri toplamaya başladığımız günden itibarendir; öncesini bilemeyiz.
• Kilometrenin gerçekliğini, motor/şanzıman/şasi durumunu doğrulayamayız. Bunun için bağımsız ekspertiz gerekir.

Bir hata görürseniz

Yanlış eşleşmiş bir model, tutarsız bir rakam veya anlamsız bir ifade görürseniz bize yazın: iletisim@aracendeks.com. Bildirilen her hatayı yöntemin bir parçası olarak ele alıyoruz. Neden böyle çalıştığımızı da anlattık.